Phục hồi sau đột quỵ cần bắt đầu sớm và kéo dài suốt đời

Đối với người bị đột quỵ, thời gian là yếu tố quyết định hàng đầu trong cả cấp cứu lẫn phục hồi. Theo Hướng dẫn năm 2026 về Phục hồi chức năng và Phục hồi sau đột quỵ ở người trưởng thành của Hiệp hội Đột quỵ Mỹ, quá trình phục hồi chức năng nên bắt đầu lý tưởng nhất là trong vòng 48 giờ sau khi bệnh nhân đã ổn định về mặt y tế. Tiến trình này không có thời điểm kết thúc cố định, và người bệnh vẫn có thể đạt được những tiến bộ rõ rệt trong nhiều tháng hoặc nhiều năm sau khi xuất viện hoặc hoàn thành các đợt trị liệu chính thức. Thống kê năm 2026 của Hiệp hội Tim mạch Mỹ cho thấy có khoảng 800.000 người bị đột quỵ mỗi năm tại nước này.

Bà Lorie Gage Richards, Tiến sĩ, FAHA, chủ tịch tình nguyện của nhóm xây dựng hướng dẫn mới kiêm phó giáo sư tại Đại học Utah, cho biết việc phục hồi chức năng sau đột quỵ rất phức tạp và cần được cá nhân hóa theo nhu cầu của mỗi người nhằm mục đích tối đa hóa sự độc lập trong sinh hoạt hàng ngày. Đội ngũ phục hồi chức năng sẽ đánh giá mức độ ảnh hưởng của đột quỵ đối với các khả năng vận động, giao tiếp, tư duy, thị lực, thính lực, từ đó cùng người bệnh xây dựng kế hoạch phục hồi với các mục tiêu nhỏ, khả thi. Mục tiêu của mỗi người có thể rất khác nhau, từ việc tự mặc quần áo cho đến việc quay lại làm việc, lái xe an toàn hay tiếp tục các hoạt động yêu thích.

Bên cạnh những thay đổi dễ nhận thấy, người bệnh còn phải đối mặt với những thách thức "vô hình" như mất tự tin, suy giảm nhận thức, lo âu, trầm cảm, hoặc các triệu chứng thể chất kéo dài như đau đớn, mất ngủ, thay đổi chức năng sinh lý và rối loạn kiểm soát bàng quang. Các chuyên gia khuyến nghị bệnh nhân nên yêu cầu đội ngũ y tế đánh giá cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần trong suốt thời gian nằm viện và quá trình phục hồi. Ngoài ra, mối quan hệ gia đình và bạn bè cũng sẽ thay đổi khi người thân phải gánh vác các trách nhiệm chăm sóc mới, đòi hỏi người bệnh học cách giảm nhịp độ sống, chấp nhận sự chăm sóc và duy trì các cuộc trò chuyện cởi mở.

Cuộc sống sau đột quỵ có thể sẽ khác trước, nhưng sự khác biệt không đồng nghĩa với việc giảm đi ý nghĩa. Việc quay trở lại với các sở thích, hoạt động giải trí, kết nối xã hội hoặc tham gia các nhóm hỗ trợ đóng vai trò quan trọng giúp người bệnh lấy lại sự tự tin và nâng cao chất lượng cuộc sống. Thành công trong phục hồi không đo bằng việc người bệnh có thể trở lại hoàn toàn giống như trước đây hay không, mà là tìm ra những cách thức mới để thực hiện những điều quan trọng nhất và tiếp tục tiến về phía trước.