GSMA: Nhu cầu năng lượng từ các trung tâm dữ liệu viễn thông Đông Nam Á không phải rủi ro lớn

Theo nhận định từ ông Steven Moore, Trưởng bộ phận hành động vì khí hậu của GSMA (hiệp hội thương mại toàn cầu của các nhà mạng di động), sự gia tăng nhu cầu năng lượng và phát thải từ các trung tâm dữ liệu mới của những công ty viễn thông tại khu vực Đông Nam Á không phải là rủi ro quá lớn. Nguyên nhân chủ yếu là do các hãng viễn thông trong khu vực chưa lên kế hoạch mở rộng mạnh mẽ quy mô trung tâm dữ liệu như ở Trung Quốc, Ấn Độ hay Hàn Quốc. Bên cạnh đó, khu vực này cũng đang đối mặt với các hạn chế về năng lượng tại Singapore, áp lực lên lưới điện ở phía nam Malaysia và tình trạng thiếu hụt chip bán dẫn chuyên dụng cho trí tuệ nhân tạo trên toàn cầu.

Báo cáo của GSMA công bố vào thứ Năm (ngày 10/9) chỉ ra rằng khoảng 70% lượng khí thải vận hành của một công ty viễn thông xuất phát từ mạng di động và các cột thu phát sóng. Do đó, việc hạn chế mở rộng trung tâm dữ liệu trong vài năm tới sẽ không làm tăng đáng kể mức tiêu thụ điện năng. Ngược lại, các quốc gia như Hàn Quốc đã công bố kế hoạch xây dựng hơn 6 gigawatt (GW) công suất trung tâm dữ liệu AI mới vào năm 2030 và hơn 16 GW vào năm 2035. Nếu hoàn thành, các trung tâm dữ liệu này của Hàn Quốc có thể tiêu thụ từ 30 đến 40 terawatt-giờ điện vào năm 2030, gấp 5 lần mức tiêu thụ hiện tại.

Xét trên toàn khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, phát thải vận hành của các nhà mạng đã tăng 6% trong giai đoạn 2019–2024. Tại Đông Nam Á, lượng phát thải tăng 20% từ năm 2019 đến năm 2025, nhưng năng lượng tái tạo chỉ đóng góp 4% vào tổng lượng tiêu thụ điện của khu vực, so với mức 15% trên toàn Châu Á - Thái Bình Dương. Chi phí nhiên liệu ước tính của các nhà mạng trong năm 2024 là 400 triệu USD với khoảng 350 triệu lít xăng và dầu diesel tiêu thụ, cùng 1 tỷ lít khác do các công ty tháp truyền thông sử dụng. Chi phí này dự kiến sẽ cao hơn đáng kể vào năm 2026 do giá nhiên liệu tăng vọt từ cuộc chiến tranh Iran.

Báo cáo cũng nhấn mạnh các nhà mạng tại Nam Á và Đông Nam Á đang gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn năng lượng tái tạo do lưới điện quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu hóa thạch, đồng thời các cơ chế mua bán điện trực tiếp (PPA) còn hạn chế hoặc đang trong quá trình phát triển. Dù vậy, ông Moore nhận định các doanh nghiệp viễn thông Đông Nam Á vẫn chủ động hướng tới mục tiêu giảm carbon, nâng cao hiệu suất năng lượng và chuyển đổi sang năng lượng mặt trời hay pin lưu trữ. GSMA kỳ vọng thị trường năng lượng sẽ được tự do hóa hơn trong vài năm tới, giúp các nhà mạng di động sẵn sàng mua năng lượng sạch ngay khi có nguồn cung.