Tour de France nữ: lịch sử, các nhà vô địch và giải năm 2027

Tour de France nữ, tên chính thức là Tour de France Femmes avec Zwift, là cuộc đua nhiều chặng danh giá nhất của xe đạp đường trường nữ. Kể từ khi được hồi sinh năm 2022, giải do Amaury Sport Organisation (ASO), đơn vị tổ chức Tour de France nam, điều hành mỗi mùa hè. Sau năm lần tổ chức, giải đã có bốn nhà vô địch khác nhau, cách biệt sát nút nhất lịch sử Tour và người đầu tiên vô địch hai lần. Dưới đây là lịch sử, danh sách nhà vô địch và những gì chờ đợi khi giải đến Anh năm 2027.

Ý tưởng về một Tour de France dành cho nữ không mới, nhưng suốt nhiều thập kỷ nó chật vật để tồn tại. Lần đầu tiên là tháng 10/1955, một cuộc đua năm ngày ở vùng Normandy, do Millie Robinson, tay đua gốc Ireland đến từ đảo Man, giành chiến thắng. Đó chỉ là giải đấu một lần. Ý tưởng trở lại năm 1984 với Tour de France Féminin gồm 18 chặng, tổ chức vào tháng 7. Tay đua Mỹ Marianne Martin vô địch, hơn người về nhì 3 phút 17 giây; Heleen Hage (Hà Lan) và Deborah Shumway (Mỹ) cùng đứng trên bục. Sau đó, tay đua Pháp Jeannie Longo thắng ba năm liền 1987, 1988 và 1989.

Giải nữ sau đó nhiều lần đổi tên, từ Tour of the EEC Women, Tour Cycliste Féminin đến Grande Boucle Féminine Internationale, và lần tổ chức cuối cùng diễn ra năm 2009. Từ 2014 đến 2021, ASO tổ chức La Course by Le Tour de France, chỉ kéo dài một hoặc hai ngày, với lần đầu diễn ra trên đại lộ Champs-Élysées ở Paris. Nhiều tay đua và nhà vận động cho rằng một ngày đua không thể thay thế một giải nhiều chặng thực thụ, và đến năm 2022 Tour nữ trọn vẹn mới trở lại.

Kỷ nguyên mới thuộc về một nhóm nhỏ tay đua. Annemiek van Vleuten (Hà Lan, Movistar) thắng giải hồi sinh năm 2022, hơn người đồng hương Demi Vollering 3 phút 48 giây. Vollering vô địch năm 2023 cùng SD Worx, bỏ xa Lotte Kopecky 3 phút 3 giây. Năm 2024, Katarzyna Niewiadoma (Ba Lan, Canyon//SRAM) thắng Vollering chỉ bốn giây, cách biệt nhỏ nhất lịch sử Tour de France, tính cả giải nam. Năm 2025, Pauline Ferrand-Prévot (Pháp) vô địch cho Visma–Lease a Bike với cách biệt 3 phút 42 giây, và Vollering lần thứ ba về nhì.

Mùa giải 2026, lần thứ năm của giải hiện đại, diễn ra từ 1 đến 9/8 với chín chặng dài tổng cộng 1.174,7 km, xuất phát tại Lausanne (Thụy Sĩ) và kết thúc ở Nice. Ferrand-Prévot không thể bảo vệ ngôi vương: cô mất thời gian ở chặng 4 đua tính giờ và các chặng đồi dốc, đứng thứ 14 sau chặng Mont Ventoux rồi bỏ chặng 8 vì bị ốm. Tay đua Thụy Sĩ Marlen Reusser thắng chặng tính giờ về Dijon, hơn Lieke Nooijen bốn giây, và có thời gian mặc áo vàng, trước khi Niewiadoma-Phinney thắng chặng nữ hoàng (cách giới xe đạp gọi chặng khó nhất giải) lên đỉnh Mont Ventoux và vươn lên dẫn đầu.

Vollering lật ngược thế cờ ở hai ngày cuối. Tại chặng 8, cô tấn công muộn, đổ đèo vào Nice và giành áo vàng với cách biệt tám giây. Chặng cuối leo Col d'Èze bốn lần. Ở lượt leo cuối, Niewiadoma-Phinney tấn công trước nhưng Vollering bám kịp, rồi bứt đi khi còn 800 mét tới đỉnh và một mình về nhất chặng trong chiếc áo vàng. Reusser, người đứng thứ ba chung cuộc khi bắt đầu ngày đua, bị bỏ lại ở lượt leo thứ hai và ngã khi đổ đèo, mất vị trí trên bục vào tay Elisa Longo Borghini.

Vollering vô địch chung cuộc cho FDJ United–Suez với thời gian 30 giờ 54 phút 51 giây, hơn Niewiadoma-Phinney 1 phút 18 giây và Longo Borghini 4 phút 19 giây. Cô là tay đua đầu tiên thắng Tour de France Femmes hiện đại hai lần và đứng nhất hoặc nhì ở cả năm lần tổ chức: hai chức vô địch, ba lần về nhì. Lorena Wiebes giành áo xanh điểm số với 181 điểm, Puck Pieterse đoạt áo chấm bi vua leo núi, còn Antonia Niedermaier, hạng tư chung cuộc, là tay đua trẻ xuất sắc nhất.

Giải năm 2027 khởi tranh tại Vương quốc Anh với ba chặng từ thứ Sáu 30/7, cùng mùa hè giải nam cũng xuất phát ở Anh. Chặng 1 dài 85,7 km từ Leeds đến Manchester qua ba con dốc ngắn, trong đó có Côte de Meltham (3,2 km, độ dốc 8,2%). Chặng 2 băng qua vùng Peak District từ Manchester đến Sheffield với gần 3.000 mét leo, gồm Winnats Pass và Snake Pass; giám đốc giải Marion Rousse nói chặng này không có lấy một kilomet bằng phẳng. Chặng 3 vào Chủ nhật 1/8 là đua đồng đội tính giờ khoảng 18 km quanh trung tâm London, về đích trên đại lộ The Mall. Đây sẽ là chặng đồng đội tính giờ đầu tiên trong lịch sử giải, dù lộ trình chi tiết tại London vẫn chưa được công bố.

Với người hâm mộ Tour de France nữ, câu hỏi cho mùa hè tới đã rõ. Liệu Vollering có lần đầu bảo vệ thành công ngôi vương, Niewiadoma-Phinney có giành danh hiệu thứ hai, và các ứng viên sẽ xoay xở thế nào với những con dốc gắt ở Anh cùng chặng đồng đội tính giờ trước khi giải trở về Pháp? Mùa 2027 là lần tổ chức thứ sáu của Tour de France Femmes hiện đại, và nếu nhìn vào năm lần trước, cách biệt ở nhóm dẫn đầu nhiều khả năng vẫn rất nhỏ.